Sosyal sorumluluk alanında yayın yapan SosyalUp, Headline Kurucusu ve IMPACT2030 Bölgesel Sesi Arzu Pınar Demirel ile çalışan gönüllülüğüyle ilgili bir röportaj yaptı. 

IMPACT2030 nedir? 
IMPACT2030; özel sektör liderliğinde, Birleşmiş Milletler, kamu ve sosyal sektörlerin çalışan gönüllülüğü alanındaki ortak bir girişimi. Misyonu ise şirketlerin çalışanları aracılığıyla küresel hedeflere ulaşılmasını sağlamak ve çalışanları dünyanın iyiliği için harekete geçirmek.

Çalışan gönüllüğü nedir? Neden önemli? 
Gönüllülük, toplumsal sorumluluk anlayışıyla, bir karşılık beklemeden, aile ve yakın çevre dışındaki kişiler veya sosyal bir amaç için faaliyette bulunmak demek. Çalışan gönüllülüğü de, adından da anlaşılacağı gibi çalışanları kapsıyor. Araştırmalar ve dünyadaki gelişmeler çalışan gönüllülüğünün yükselişte olduğunu gösteriyor. Çünkü sosyal fayda sağladığı gibi hem gönüllülere hem de şirketlere etkili bir deneyim, gelişim ve dönüşüm fırsatı sunuyor. Şirketler pro-bono ve yetkinlik bazlı gönüllülükle çalışanlarının becerilerini geliştirmeyi, motivasyon ve bağlılığını yükseltmeyi hedefliyor. Verimli bir çalışan gönüllülüğü programı değer yaratıyor ve toplumsal sorunlara çözüm sunuyor. Dolayısıyla çalışan gönüllülüğü insan kaynakları aracılığıyla yapılan önemli bir etki yatırımı olup, şirketin itibarını ve işveren markasını da geliştiriyor.

IMPACT2030 kapsamında çalışan gönüllülüğü konusunda neler yapılıyor?
IMPACT2030 üç adım üzerinden faaliyet gösteriyor: Çalışanları harekete geçirmek için aktivasyon, iş birliği, ölçümleme. Aktivasyon kapsamında Dünyanın En Büyük Dersi işbirliğiyle, çalışanlara küresel hedefleri öğreten programlar geliştirildi. Ülkelerin çalışan gönüllülüğü haritasının çıkarıldığı bir araştırmamız da var. En son UAE ülkelerinde gerçekleştirilen bu araştırmanın raporunu linkte görebilirsiniz: Geleceğe Yatırım: UAE’de Çalışan Gönüllülüğü Pratiği ve Potansiyeli. Türkiye’deki mevcut durumu ve ihtiyaçları belirleyebilmemiz için araştırmaya katılmak isteyen şirketler benimle iletişime geçebilirler. Mailim: arzudemirel@headlinebpr.com

İşbirliği kapsamında, IMPACT2030’a kurucu veya destekleyici ortak olarak katılan şirketlerin çalışanları birlikte de gönüllü projeleri hayata geçirebiliyorlar. Doğru ve etkili paydaşlardan oluşan aksiyon takımları kuruluyor. Benim de aralarında bulunduğum Bölgesel Sesler ağımız dünya geneline yayılıyor. Aramızda sürekli bir iletişim akışı var. İyi örnekleri paylaşıyoruz, birbirimizin deneyimleriyle zenginleşiyor, ülkelerimizde çalışan gönüllülüğüne katkıda bulunmaya çalışıyoruz. Bölgesel Sesler Forumları, çalışan gönüllülüğüyle ilgili çeşitli etkinlikler, online olarak webinar’lar düzenleniyor. Her iki yılda bir, Birleşmiş Milletlerin New York Genel Merkezi’nde düzenlenen zirvede, örnek çalışan gönüllülüğü projelerine, IMPACT2030 Yenilikçilik Ödülleri veriliyor.

Ölçümleme IMPACT2030’un üçüncü stratejik önceliği. IMPACT2030, insan sermayesi yatırımının küresel hedefler ve genel olarak global gelişim üzerindeki etkisini ölçümlemeye odaklanmış tek organizasyon. Bu alanda kapsamlı bir çalışma yürütülüyor.

Küresel hedefler doğrultusunda çalışan gönüllülüğü nasıl olabilir?
Örneğin 2018 yılında, IMPACT2030 Yenilikçilik Ödülü’nü kazanan Tata Danışmanlık Hizmetleri’nin (TCS) goIT Öğrenci Teknoloji Farkındalık Programı’nı gösterebilirim. Teknoloji profesyonellerine duyulan ihtiyaçtan yola çıkarak tasarlanan bir çalışan gönüllülüğü programı. 2 bin 779 TCS çalışanı, öğrencilerin kariyer olarak STEM’i seçerek, geleceğin teknoloji liderleri olmalarına ilham vermek ve bu alandaki becerilerini geliştirmek amacıyla, Kuzey Amerika’da, 17 bin kişiye gönüllü eğitim verdi. Programa katılan öğrencilerin yüzde 70’inin STEM’e ilgisi arttı. Yüzde 94’ü programın STEM kariyeri seçmeleri yönünde etkili olduğunu belirtti. Bu program, dördüncü küresel hedef olan ‘‘Nitelikli Eğitim’’i destekliyor. Daha fazla bilgi isterseniz, ödül kazanan çalışan gönüllülüğü projeleriyle ilgili vaka çalışmalarına impact2030.com adresinden, küresel hedefler ile ilgili detaylı bilgilere kureselhedefler.org adresinden ulaşabilirsiniz. IMPACT2030’daki Bölgesel Ses görevimle birlikte, Headline Danışmanlık ve Eğitimin de Kurucusuyum. Headline’da da çalışan gönüllülüğü ve küresel hedefler entegrasyonuyla ilgili bir rehber yayınladık. Hediye rehberimizi headlinebpr.com/gonulluyuz adresinden isteyebilirsiniz.

Türkiye’de bu girişime katılan firmalar hangileri?
IMPACT2030’a dünyada 60’ın üzerinde şirket katıldı. Türkiye’de de IMPACT2030 ortakları arasında yer alan IBM, UPS, DP World, Ritz-Carlton, Grand Thornton çalışan gönüllülüğü çalışmalarında bulunuyorlar.

Özel sektör kuruluşları çalışan gönüllülüğüne ne kadar önem veriyor?
Son yıllarda çalışan gönüllülüğüne ilgi büyüyor. Rakamlarla Kurumsal Bağışçılık Raporu’na göre dünyanın en büyük 252 şirketinin yüzde 93’ünün çalışan gönüllülüğü programı bulunuyor. Dünyada çalışan gönüllülüğü, çeşitlilik gibi konuların artık ‘‘yapılırsa iyi olur’’ değil, bir şirket için ‘‘olmazsa olmazlar” arasında yer almaya başladığı ifade ediliyor. İnce güç hem önem kazanıyor hem de fark yaratıyor. Türkiye’de çalışan projelerinde öncü olan ‘‘büyük’’ şirketlerin bu alanda da aktif olduğunu görüyoruz. Büyük ile cirosal büyüklüğü değil, vizyonu ve yaklaşımı kast ediyorum. Ancak Dünya Bağışçılık Endeksi 2018 sonuçlarını da göz önünde bulundurarak, genel olarak gönüllülükte daha alacağımız yol olduğunu söyleyebilirim.

Türkiye’de daha fazla ilgi gösterilmesi için neler yapılabilir?
Türkiye’de 2019 yılı Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından “Gönüllülük Yılı” olarak ilan edildi. Gönüllülüğe ilginin artması açısından sevindirici bir gelişme. Ancak özel sektöre de iş düşüyor. Çalışan gönüllülüğüne ilginin artmasında şirketlerin stratejik yaklaşımı da etkili olacaktır. Çalışan gönüllülüğü stratejisiz, plansız, programsız, hobi gibi yapılırsa, sürdürülebilirliği sağlamak da bir o kadar zorlaşıyor. Çalışanlar şirketlerinden ‘‘iyi’’ işler yapmasını beklese de, gönüllü olmayı başlarda isteseler de, eğer süreç doğru yönetilemezse, zamanla ilgilerini kaybedebiliyorlar. Çalışan gönüllülüğü eğitimleri verilmesi, üst yönetimin gönüllülük projelerini desteklemesi, özel sektör ve sivil toplum gibi paydaşlar arasında iş birliğinin geliştirilmesi etkisini gösterecektir. Örnek gösterilen projeler arttıkça, çevreye yayılan etki ve bırakılan izler diğerlerini de çağıracak, iyilik adım adım yayılacaktır.

Gönüllülük projelerine katılan çalışanlarda nasıl bir değişim oluyor?
Gönüllülük içsel motivasyonu canlandırıyor, dünyaya ve insanlığa bir şeyler katmak hayatı anlamlı kılıyor. Headline Gönüllülük Rehberi’nde paylaştığım araştırma sonuçlarına göre sosyal fayda amaçlı çalışmalar bağlılık hormonu olarak bilinen oksitosin ile haz ve mutluluktan sorumlu dopamin ve endorfin hormonlarının salgılanmasını destekliyor. Aynı anda strese yol açan kortizol hormonunun düşmesi de dikkat çekici. Bu durum orta ve uzun vadede sağlık üzerinde kalıcı etki bırakıyor. Bağışıklık sistemi güçlenirken, kronik ağrılar, tükenmişlik sendromu, depresyon riski gibi olumsuzluklarda azalma gözleniyor. Ayrıca Benevity İyilik & Bağlılık Araştırması, iyilik programlarına aktif olarak katılan çalışanlarda sirkülasyonun yüzde 57 oranında azaldığını gösteriyor. Gönüllülük programlarına katılan çalışanların işveren algısı olumlu yönde değişiyor ve şirkete bağlılıkları artıyor. Gönüllülük hem çalışanlara hem de şirketlere iyi geliyor.

Bundan sonraki yıllar için şirketleri değerli kılan şey çalışan gönüllülüğüne verdikleri önem olacak diyebilir miyiz?
Çalışan gönüllülüğünün bir şirketin fark yaratmasında etkili olacağını ve değerini artıracağını söyleyebilirim.

2030 hedeflerine ne kadar yakınız?
Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Endeksi’ne göre şu ana kadar tüm hedeflere ulaşmayı başarabilen bir ülke henüz olmadı. 2018 SKH Endeksi’ne göre küresel hedeflerin uygulanması adına en başarılı ülkeler sırasıyla İsveç (85), Danimarka (84.6) ve Finlandiya (83) (Değerlendirmeler 100 üzerinden). Türkiye 79’uncu sırada ve puanı 66. 156 ülkeyi kapsayan endekste, küresel hedeflerin uyarlanmasında en geride olan ülke 37.7 puan ile Orta Afrika Cumhuriyeti.

SosyalUp’ta, 27 Mart 2019’da yayınlandı. http://sosyalup.net/calisan-gonullulugu-sirketlerin-itibarini-ve-isveren-markasini-da-gelistiriyor/